Chào mừng các em học sinh và quý phụ huynh đã quay trở lại với chuyên mục học toán cùng cô! Trong bài học hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau ôn luyện và giải quyết một loạt các bài tập toán lớp 3 đa dạng, từ phép nhân, chia số tròn chục đến các bài toán có lời văn thực tế. Đây là những kiến thức nền tảng quan trọng, giúp các em vững vàng hơn trên hành trình chinh phục môn Toán.
Ôn Tập Phép Nhân Với Số Tròn Chục
Phần đầu tiên của bài học, chúng ta sẽ cùng làm quen và thực hành với các phép tính nhân liên quan đến số tròn chục. Đây là dạng bài giúp các em rèn luyện kỹ năng tính nhẩm nhanh và chính xác.
Cách thực hiện rất đơn giản. Khi gặp phép tính như 10 x 5, các em hãy hiểu rằng “1 chục nhân 5 thì bằng 5 chục”. Tương tự, 30 x 2 có nghĩa là “3 chục nhân 2 thì bằng 6 chục”. Việc quy đổi về “chục” giúp phép tính trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.
Chúng ta cũng sẽ luyện tập phép chia với số tròn chục. Ví dụ: 60 : 3. Các em hãy nghĩ “6 chục chia 3 thì bằng 2 chục”. Kết quả cuối cùng chính là 20. Tương tự, với phép tính 80 : 2, ta có “8 chục chia 2 bằng 4 chục”, tức là 40. Việc nắm vững các số tròn chục là bước đệm quan trọng để học tốt các phép tính phức tạp hơn, như được đề cập trong bài viết Khám Phá Thế Giới Số Tròn Chục: Hành Trình Đầu Tiên Của Bé Vào Toán Học.
Thực Hành Phép Chia Có Dư Và Chia Hết
Sau khi đã thuần thục với số tròn chục, chúng ta sẽ đi sâu vào kỹ thuật đặt tính và thực hiện phép chia, bao gồm cả chia hết và chia có dư. Đây là kỹ năng then chốt trong chương trình Toán lớp 3.
1. Phép chia hết:
Chúng ta bắt đầu với phép tính 32 : 2.
– Bước 1: Lấy 3 chia 2 được 1, viết 1.
– Bước 2: Nhân ngược lại: 1 nhân 2 bằng 2, viết 2 dưới số 3.
– Bước 3: Thực hiện trừ: 3 trừ 2 bằng 1.
– Bước 4: Hạ số 2 xuống, được 12.
– Bước 5: Lấy 12 chia 2 được 6, viết 6.
– Bước 6: Nhân ngược: 6 nhân 2 bằng 12.
– Bước 7: Trừ: 12 trừ 12 bằng 0.
Kết quả cuối cùng là 16, và đây là phép chia hết vì số dư bằng 0.
2. Phép chia có dư:
Tiếp theo, ta xét phép tính 54 : 3.
– Ta thực hiện lần lượt: 5 chia 3 được 1, dư 2. Hạ 4 xuống được 24.
– Lấy 24 chia 3 được 8.
– Kết quả là 18 và đây cũng là một phép chia hết.
Tuy nhiên, không phải phép chia nào cũng hết. Các em cần chú ý đến số dư cuối cùng. Nếu số dư khác 0 và nhỏ hơn số chia, đó là phép chia có dư. Việc luyện tập thành thạo phép chia sẽ hỗ trợ rất lớn cho việc giải các bài toán có lời văn phức tạp sau này.
Giải Các Bài Toán Có Lời Văn Thực Tế
Phần thú vị và thiết thực nhất chính là áp dụng những phép tính vừa học vào giải quyết các tình huống thực tế. Chúng ta cùng phân tích bài toán về cây sầu riêng.
Bài toán 1: Tìm số ban đầu (Phép nhân)
Đề bài cho biết: Năm nay, cây sầu riêng nhà bác Ba cho số quả gấp 3 lần năm ngoái. Biết năm ngoái có 27 quả. Hỏi năm nay có bao nhiêu quả?
– Phân tích: Từ khóa “gấp 3 lần” cho chúng ta biết đây là bài toán liên quan đến phép nhân. Khi một đại lượng “gấp bao nhiêu lần” đại lượng kia, ta thực hiện phép nhân.
– Cách giải: Ta lấy số quả năm ngoái (27) nhân với 3.
– Thực hiện: 27 x 3 = 81 (quả).
Vậy, năm nay cây sầu riêng nhà bác Ba có 81 quả.
Bài toán 2: Tìm số còn lại (Phép chia)
Tiếp theo đề bài: Sau khi bán đi một ít, số quả sầu riêng còn lại đã giảm đi 3 lần. Hỏi bác Ba còn lại bao nhiêu quả sầu riêng?
– Phân tích: Từ khóa “giảm đi 3 lần” báo hiệu đây là bài toán về phép chia. Khi một đại lượng “giảm đi bao nhiêu lần”, ta thực hiện phép chia.
– Cách giải: Ta lấy số quả hiện có (81 quả từ kết quả bài trên) chia cho 3.
– Thực hiện: 81 : 3 = 27 (quả).
Vậy, sau khi bán, bác Ba còn lại 27 quả sầu riêng.
Qua hai bài toán này, các em có thể thấy sự liên kết giữa phép nhân và phép chia. Việc hiểu rõ ý nghĩa của các từ khóa “gấp”, “giảm” là chìa khóa để chọn đúng phép tính. Đây là kỹ năng tư duy quan trọng, tương tự như khi các em học cách Bé vào lớp 1: Học cách so sánh và nhận biết dấu lớn hơn, nhỏ hơn, bằng nhau thật dễ dàng, nó giúp hình thành nền tảng logic vững chắc.
Kết Luận Và Lời Khuyên Hữu Ích
Như vậy, thông qua bài học hôm nay, chúng ta đã cùng nhau ôn luyện và thành thạo ba nhóm kiến thức trọng tâm:
– Tính nhẩm với số tròn chục một cách nhanh chóng.
– Kỹ thuật đặt tính và thực hiện phép chia (cả chia hết và chia có dư) từng bước một.
– Phân tích và giải bài toán có lời văn bằng cách xác định đúng từ khóa (“gấp”, “giảm”) để lựa chọn phép nhân hay phép chia phù hợp.
Để học tốt, các em hãy nhớ:
– Luyện tập thường xuyên: Làm nhiều bài tập từ cơ bản đến nâng cao.
– Đọc kỹ đề bài: Gạch chân từ khóa quan trọng trong các bài toán có lời văn.
– Kiểm tra lại kết quả: Sau khi làm xong, hãy thử tính ngược lại hoặc ước lượng xem kết quả có hợp lý không.
Việc nắm vững các phép tính cơ bản trong phạm vi nhỏ là nền tảng cho những kiến thức phức tạp hơn. Các em có thể tham khảo thêm bài viết Ôn Tập Về Phép Cộng, Phép Trừ Không Nhớ Trong Phạm Vi 100 để có cái nhìn tổng quan về hệ thống kiến thức số học xuyên suốt.
Hy vọng bài viết này đã giúp các em tự tin hơn khi đối mặt với các dạng bài tập toán lớp 3. Hãy dành thời gian ôn tập và chúc các em luôn học tập thật tốt! Hẹn gặp lại các em trong những bài học bổ ích tiếp theo.
