Bài học hôm nay, cô và các em sẽ cùng nhau giải quyết các bài tập thực tế về cân đo và tính toán với các đơn vị gam, kilogam. Đây là kiến thức nền tảng giúp các em hiểu và ứng dụng toán học vào cuộc sống hàng ngày, từ việc cân các vật dụng trong bếp đến tính toán khối lượng một cách chính xác. Chúng ta sẽ lần lượt đi qua các dạng bài từ cơ bản đến nâng cao, đảm bảo sau buổi học này, các em sẽ tự tin giải quyết mọi bài toán tương tự.
Khám Phá Các Loại Cân Và Nguyên Lý Cân Bằng
Trước khi bước vào giải bài tập, chúng ta cần hiểu rõ về công cụ chính: chiếc cân. Trong bài học này, các em sẽ được làm quen với hai loại cân phổ biến: cân thăng bằng và cân đồng hồ.
Cân thăng bằng là loại cân có hai đĩa. Nguyên lý hoạt động của nó rất đơn giản: khi cân thăng bằng, khối lượng ở hai bên đĩa cân luôn bằng nhau. Đây là chìa khóa để giải quyết mọi bài toán liên quan.
Ví dụ, nếu ở một bên đĩa cân có 3 quả cà chua và bên kia có 2 quả cân lần lượt là 500g và 50g, thì ta có ngay:
– Khối lượng 3 quả cà chua = Tổng khối lượng 2 quả cân.
– 500g + 50g = 550g. Vậy 3 quả cà chua nặng 550g.
Nguyên tắc này được áp dụng xuyên suốt. Chẳng hạn, với một hộp sữa cân cùng với hai quả cân 500g và 100g, ta tính được hộp sữa nặng 500g + 100g = 600g.
Cân đồng hồ thì quen thuộc hơn, thường thấy ở cửa hàng tạp hóa hay trong gia đình. Để đọc kết quả, các em chỉ cần nhìn vào kim chỉ trên mặt đồng hồ. Ví dụ, kim chỉ vào vạch 750g nghĩa là vật đang cân nặng 750g.
Việc nhận biết và hiểu nguyên lý của từng loại cân là bước đầu tiên cực kỳ quan trọng, tương tự như khi các em bé vào lớp 1 học cách so sánh và nhận biết dấu lớn hơn, nhỏ hơn, bằng nhau, nó tạo nền tảng tư duy cho mọi phép toán so sánh về sau.
Hướng Dẫn Chi Tiết Giải Các Dạng Bài Tập
Chúng ta sẽ cùng nhau đi qua từng bài tập cụ thể trong sách, phân tích đề bài và trình bày lời giải mạch lạc.
Bài Tập 1: Tính Toán Với Cân Thăng Bằng
Bài tập này rèn luyện kỹ năng vận dụng nguyên lý “khối lượng hai đĩa cân bằng nhau”.
- Câu a: Xác định khối lượng 3 quả cà chua (đã phân tích ở trên).
- Câu b: Một đĩa có 1 quả lê, đĩa kia có 2 quả cân 1kg và 2kg. Vì cân thăng bằng nên:
- Khối lượng quả lê = 1kg + 2kg = 3kg.
- Lưu ý: 1kg = 1000g. Vậy quả lê nặng 3000g.
Khi làm bài, các em nhớ luôn kiểm tra đơn vị. Nếu đề bài hỏi kết quả theo gam (g) mà dữ liệu có kilogam (kg), các em phải đổi về cùng một đơn vị trước khi tính toán.
Bài Tập 2: Làm Quen Với Cân Đồng Hồ Và So Sánh
Ở bài này, các em học cách đọc số từ cân đồng hồ và thực hiện phép so sánh, trừ.
- Bước 1: Đọc khối lượng.
- Quả táo: Kim chỉ 750g.
- Quả dưa: Kim chỉ 500g.
- Bước 2: Tính toán theo yêu cầu.
- Để biết quả dưa nhẹ hơn quả táo bao nhiêu, ta lấy cân nặng quả táo trừ đi cân nặng quả dưa.
- 750g – 500g = 250g.
Phép trừ này là kỹ năng cơ bản, và để thành thạo hơn, các em có thể tham khảo bài Hướng dẫn bé lớp 1 học phép trừ trong phạm vi 10 để có nền tảng vững chắc từ những bước đầu.
Bài Tập 3: Thành Thạo Các Phép Tính Cộng, Trừ Với Gam
Bài tập này củng cố kỹ năng tính toán với các số lớn hơn.
- 250g + 180g = ?
- Cộng phần số: 250 + 180 = 430.
- Giữ nguyên đơn vị: 430g.
- 430g – 250g = ?
- Lấy tổng trừ đi một số hạng sẽ được số hạng còn lại: 430 – 250 = 180.
- Kết quả: 180g.
- 430g – 180g = ?
- Tương tự: 430 – 180 = 250.
- Kết quả: 250g.
Một mẹo nhỏ khi đặt tính: với phép cộng và trừ, các em cần kẻ hai dấu gạch ngang, còn với phép nhân và chia thì chỉ cần một dấu gạch ngang. Luôn nhớ ghi đơn vị vào kết quả cuối cùng.
Bài Tập 4: Bài Toán Có Lời Văn – Ứng Dụng Thực Tế
Đây là dạng bài tổng hợp, đòi hỏi các em đọc kỹ đề, phân tích và thực hiện nhiều bước.
Đề bài: Trong lọ có 1kg đường. Mẹ lấy ra làm bánh hai lần: một lần 150g và một lần 200g. Hỏi trong lọ còn lại bao nhiêu gam đường?
Các bước giải:
- Đổi về cùng đơn vị: Đề bài hỏi số gam, vậy ta đổi 1kg đường = 1000g đường.
- Tính tổng số đường mẹ đã lấy ra:
- 150g + 200g = 350g.
- Tính số đường còn lại trong lọ:
- Lấy số đường ban đầu trừ đi tổng số đường đã lấy.
- 1000g – 350g = 650g.
Đáp số: 650g đường.
Bài toán này chính là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa phép đổi đơn vị, phép cộng và phép trừ, giống như việc các em ôn tập về phép cộng, phép trừ không nhớ trong phạm vi 100 nhưng với phạm vi số lớn hơn và ngữ cảnh thực tế.
Kết Luận Và Lời Khuyên Hữu Ích
Qua bài học ngày hôm nay, các em đã nắm vững cách:
– Nhận biết và sử dụng nguyên lý cân thăng bằng.
– Đọc chính xác số chỉ trên cân đồng hồ.
– Thành thạo các phép tính cộng, trừ với đơn vị gam và kilogam.
– Giải quyết bài toán có lời văn liên quan đến khối lượng.
Điều quan trọng nhất là các em phải đọc kỹ đề bài, chú ý thống nhất đơn vị trước khi tính toán và kiểm tra lại kết quả. Hãy liên tưởng những con số này với các vật dụng quen thuộc hàng ngày, ví dụ như một gói mì tôm khoảng 80g, một lon nước ngọt khoảng 330g… điều đó sẽ giúp kiến thức trở nên sinh động và dễ nhớ hơn rất nhiều.
Chúc các em học tập thật tốt. Hãy dừng video lại nếu cần suy nghĩ và hoàn thành bài tập của mình một cách cẩn thận nhất. Chúng ta sẽ gặp lại nhau trong những bài học bổ ích tiếp theo!
