Trong video bài giảng này, cô giáo Thanh Nấm sẽ đồng hành cùng các em học sinh lớp 3 giải quyết các bài tập về phép chia có dư và các bài toán có lời văn thực tế. Bài học nằm trong chương trình Toán lớp 3, giúp các em củng cố kỹ năng đặt tính, tính toán chính xác và áp dụng vào những tình huống gần gũi trong cuộc sống. Hãy cùng khám phá những kiến thức bổ ích này một cách chi tiết và dễ hiểu nhé.
Phần 1: Ôn Tập Và Thực Hành Phép Chia Có Dư
Bài học bắt đầu với việc ôn tập lại kỹ năng đặt tính và thực hiện phép chia. Đây là nền tảng quan trọng trước khi các em bước vào giải các bài toán phức tạp hơn.
Bài tập số 1: Đặt tính rồi tính
Bài tập này yêu cầu các em thực hành thuần thục các bước: đặt tính, chia, nhân, trừ. Cô giáo hướng dẫn thứ tự thực hiện từ trái sang phải.
-
403 : 2 = ?
Cô hướng dẫn từng bước:- Lấy 4 chia 2 được 2, viết 2. 2 nhân 2 bằng 4, viết 4 dưới 4, trừ được 0.
- Hạ 0 xuống, được 0. 0 không chia được cho 2, ta viết 0 ở thương.
- Hạ 3 xuống, được 3. 3 chia 2 được 1, viết 1. 1 nhân 2 bằng 2, viết 2 dưới 3, trừ được 1.
Kết quả: 403 : 2 = 201 (dư 1).
-
73 : 3 = ?
- 7 chia 3 được 2, viết 2. 2 nhân 3 bằng 6, 7 trừ 6 bằng 1.
- Hạ 3 xuống, được 13. 13 chia 3 được 4, viết 4. 4 nhân 3 bằng 12, 13 trừ 12 bằng 1.
Kết quả: 73 : 3 = 24 (dư 1).
Việc thành thạo phép chia có dư là bước đệm cần thiết để các em giải quyết tốt các bài toán thực tế. Nếu các em cần ôn lại các phép tính cơ bản hơn, bài viết Ôn Tập Về Phép Cộng, Phép Trừ Không Nhớ Trong Phạm Vi 100 sẽ là tài liệu hữu ích để củng cố nền tảng.
- 458 : 5 = ?
Cô tiếp tục hướng dẫn phép chia này:- 4 không chia được cho 5, ta lấy 45. 45 chia 5 được 9, viết 9. 9 nhân 5 bằng 45, trừ được 0.
- Hạ 8 xuống, được 8. 8 chia 5 được 1, viết 1. 1 nhân 5 bằng 5, 8 trừ 5 bằng 3.
Kết quả: 458 : 5 = 91 (dư 3).
Qua các ví dụ trên, các em cần nhớ quy tắc: số dư luôn nhỏ hơn số chia. Đây là điểm then chốt để kiểm tra lại kết quả của mình.
Phần 2: Giải Bài Toán Có Lời Văn Về “Giảm Đi Một Số Lần”
Sau phần luyện tập tính toán, cô giáo chuyển sang dạng bài toán ứng dụng. Bài tập số 2 giúp các em hiểu và vận dụng khái niệm “giảm đi một số lần”.
Bài tập số 2: Ứng dụng phép chia vào bài toán thực tế
Cô đưa ra nguyên tắc giải quyết:
– Khi gặp từ khóa “giảm đi … lần”, phép tính cần dùng là phép chia.
– Ngược lại, nếu là “gấp lên … lần”, ta dùng phép nhân.
Ví dụ minh họa:
– Cho số 5. Hỏi giảm 5 đi 7 đơn vị là bao nhiêu? → Đây là phép trừ: 5 – 7. Tuy nhiên, trong phạm vi lớp 3, các em cần chú ý đề bài hỏi “giảm đi bao nhiêu lần” hay “giảm đi bao nhiêu đơn vị”.
– Cho số 24. Hỏi giảm 24 đi 2 lần là bao nhiêu? → Từ khóa “giảm đi 2 lần” chỉ ra phép chia: 24 : 2 = 12.
Hiểu rõ ý nghĩa của các từ khóa trong đề bài là chìa khóa để chọn đúng phép tính. Kỹ năng đọc hiểu này không chỉ quan trọng trong môn Toán mà còn trong nhiều môn học khác. Để rèn luyện tư duy linh hoạt với con số, phụ huynh và các em có thể tham khảo thêm Mẹo Tính Nhanh Toán Lớp 1: Giúp Bé Tư Duy Linh Hoạt Và Yêu Thích Con Số.
Phần 3: Bài Toán Thực Tế Về Phép Chia Có Dư
Đây là dạng bài tập nâng cao, đòi hỏi các em không chỉ tính toán đúng mà còn phải hiểu ý nghĩa của thương và số dư trong ngữ cảnh thực tế.
Bài tập số 3: Bài toán chia kẹo
– Đề bài: Có một số kẹo, đem chia đều vào các túi, mỗi túi 3 cái. Hỏi có thể chia được nhiều nhất bao nhiêu túi và còn thừa mấy cái?
– Phương pháp giải: Để tìm số túi chia được nhiều nhất, ta thực hiện phép chia số kẹo cho 3.
– Thương của phép chia chính là số túi kẹo nhiều nhất có thể chia được.
– Số dư chính là số kẹo còn thừa sau khi đã chia vào đầy các túi.
Cô giáo nhấn mạnh: “Thương này là số túi kẹo nhiều nhất, số dư này là số kẹo, số kẹo còn thừa”. Điều này giúp các em phân biệt rõ ràng ý nghĩa của hai thành phần trong kết quả phép chia có dư.
Phần 4: Bài Toán “Gấp Lên Một Số Lần” Trong Đời Sống
Bài tập cuối cùng đưa các em đến với một tình huống rất gần gũi: tính toán số lượng hàng bán được.
Bài tập số 4: Bài toán bán hàng
– Đề bài: Hôm qua cửa hàng bán được 14kg chà bơ. Hôm nay số chà bơ bán được gấp 2 lần hôm qua. Hỏi hôm nay bán được bao nhiêu kg chà bơ?
– Phân tích: Từ khóa quan trọng là “gấp 2 lần”. Khi gặp từ “gấp … lần”, phép tính tương ứng là phép nhân.
– Lời giải: Muốn biết số kg chà bơ bán được hôm nay, ta lấy số kg bán được hôm qua nhân với 2.
14 x 2 = 28 (kg)
Đáp số: 28kg chà bơ.
Bài toán này giúp các em thấy được sự liên hệ mật thiết giữa toán học và đời sống hàng ngày, từ việc mua bán đơn giản đến các kế hoạch nhỏ.
Kết Luận
Qua bài giảng này, cô Thanh Nấm đã hệ thống lại cho các em học sinh lớp 3 những kiến thức trọng tâm:
– Kỹ năng tính toán: Thành thạo các bước đặt tính và thực hiện phép chia có dư.
– Kỹ năng đọc hiểu: Nhận biết chính xác các từ khóa “giảm đi một số lần” (chia) và “gấp lên một số lần” (nhân) để chọn đúng phép tính.
– Ứng dụng thực tế: Hiểu được ý nghĩa của thương và số dư trong các bài toán chia đều vật phẩm, và áp dụng phép nhân để giải quyết các bài toán tăng/giảm số lượng.
Việc luyện tập thường xuyên với các dạng bài tập từ cơ bản đến nâng cao sẽ giúp các em tự tin hơn khi học Toán. Đừng quên tạm dừng video để tự mình giải bài trước khi nghe cô hướng dẫn đáp án nhé. Chúc các em học tập thật vui và hiệu quả!
